Media: Van bollenteelt tot windbeleid: wat leeft er in het buitengebied?

Door: Grietje Grendelman - De redactie sprak met vertegenwoordigers van LTO-Noord afdeling Vechtdal: Arjan Veurink uit Rheeze en Martin Trip uit Sibculo. Veurink runt een landbouwbedrijf met akkerbouw, vleesvee en heesterteelt. Trip heeft een akkerbouw- en bloembollenteeltbedrijf. Samen vertellen zij over wat er leeft in de agrarische sector, onder andere de bollenteelt. Sinds 2014 maken bollentelers samen met de Stichting Bollenteelt Hardenberg, belangenbehartigers en de gemeente Hardenberg afspraken over de omgang met omwonenden. Onder andere wordt hierin het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in meegenomen.  Het convenant, dat inmiddels meerdere keren is verlengd en onlangs verder is geüpdatet, geldt als een voorbeeld van lokale afstemming tussen sector, gemeente en andere partners. Een gezamenlijke ambitie is om het gebruik van chemische middelen in de komende vijf jaar verder terug te dringen, met nadrukkelijke aandacht voor de nabijheid van gevoelige bestemmingen en het zoeken naar alternatieven. 

“Te ver, voor de muziek aan”

“Wij zijn blij met dit convenant. Hierdoor is er aandacht voor omwonenden en wordt er veel onrust vooraf weggenomen”, laat Martin weten. “Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden beoordeelt of middelen veilig kunnen worden toegepast. Er is strenge controle op naleving. En als dingen niet mogen, dan word je echt wel als ondernemer bestraft. Het komt voor dat gemeenten een ander besluit nemen omdat inwoners de ‘bollenteelt’ als vervelend ervaren. En dan kun je er soms nu niets tegen doen, maar wordt wel je hele bedrijfsvoering om zeep geholpen. Soms gaat een gemeente te ver, voor de muziek aan”, vult Arjan aan

“Kennis ontbreekt nog wel eens”

Martin geeft aan dat het beeld bestaat dat in de lelieteelt specifieke gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. In werkelijkheid wordt er echter geen enkel middel speciaal voor de lelieteelt ontwikkeld. De middelen die momenteel worden toegepast, worden ook gebruikt in andere teelten, zoals aardappelen en bieten, zo zie je dat bijvoorbeeld het verbieden van een teelt niet veel zin heeft als morgen in een ander gewas hetzelfde middel wordt toegepast “De kennis daarover ontbreekt nog weleens, ook bij politieke partijen”, laat Martin weten. “Wij hebben op dit moment het geluk dat de raadsleden redelijk ‘landbouwminded’ zijn”, zegt Arjan. “We hopen dat we dit met de nieuwe raad kunnen voortzetten, of zelfs verder kunnen versterken”.

Regelgeving en beeldvorming als uitdaging 

Tegelijkertijd vindt hij dat de gemeente richting inwoners meer uitleg mag geven over de agrarische sector. Volgens hem ontstaat er nu te vaak een eenzijdig of onvolledig beeld, juist doordat toelichting ontbreekt. “Zo is er een negatief beeld van megastallen, maar er zijn ook voordelen van deze stallen, dat wordt wel eens vergeten”, aldus Arjan. “Een gemeente kan ook meer uitleg geven aan de inwoners, zodat voor- en nadelen worden uitgelegd”.

Ondernemers in het buitengebied hebben bovendien te maken met uiteenlopende regels van verschillende overheden. Dat zorgt in de praktijk geregeld voor ingewikkelde situaties vertelt Arjan. “Als we willen uitbreiden moet er een vergunning komen van de gemeente, maar de milieuvergunning wordt bepaald door de provincie. En soms zijn beide besluiten tegenstrijdig. Dit maakt het soms niet gemakkelijker”. Wel ziet hij een positieve ontwikkeling. “Gelukkig hebben we sinds kort één aanspreekpunt bij de gemeente Hardenberg. Dit geeft veel voordelen”, aldus Arjan. Op de vraag of de lokale politiek iets kan betekenen voor landelijke dossiers, zoals het stikstofbeleid, reageert Martin genuanceerd. “In sommige gevallen kan Hardenberg, maar ook de provincie wel wat meer druk uitoefenen in Den Haag. De vraag is hoe hard willen we lopen voor elkaar”.

Knelpunten op de Twenteweg

Landbouwverkeer is een onderwerp dat onvermijdelijk is als je met LTO spreekt. “Laten we vooropstellen dat fietsverkeer bescherming nodig is. Maar we verwonderen ons wel dat fietsverkeer nog vaak dezelfde route heeft als landbouwverkeer. Natuurlijk kun je dit niet altijd vermijden”. Als voorbeeld geeft Arjan aan dat de Twenteweg nu gedeeltelijk open is voor landbouwverkeer, maar het raar vindt dat hij dan bij de rotonde bij de Wijha er af moet. “Dan kom ik als ik daar rij weer helemaal tussen de fietsers. En als ik dan het punt nader bij de Evenementenhal komen we helemaal in een gevaarlijke situatie terecht. De fietsers vliegen je aan alle kanten voorbij. Had het stuk doorgetrokken tot aan deze rotonde”. 

Helderheid zorgt voor rust

In juni 2023 namen de Provinciale Staten van Overijssel de motie ‘Grip op Wind’ aan. Vanaf dat moment nam Provincie Overijssel de regie over windenergie en stelde zij een nieuw windbeleid op. “Destijds had gemeente Hardenberg hier zelf nog keuzes in kunnen maken. Nu leidt het beleid echter tot veel onrust in dorpen en buurtschappen. Het noaberschap dreigt op veel plekken uiteen te vallen en er ontstaan conflicten onder de bewoners”, legt Martin uit. Voor de gemeente Hardenberg waren ongeveer 34 aanvragen binnengekomen, terwijl er maximaal zeven verzoeken konden worden gehonoreerd. Voor sommige locaties waren zelfs meerdere aanvragen met verschillende varianten ingediend. Martin lichtte toe: “Als het gebied van tevoren was afgebakend, had je niet overal onrust gehad. Je weet vooraf dat er maar enkele verzoeken doorgaan, maar nu ontstond er overal spanning. Buren staan soms recht tegenover elkaar. Participatie kan ook te veel worden, waardoor je er niet meer uitkomt. Duidelijkheid is erg belangrijk”. Als voorbeeld uit het verleden noemt Arjan de komst van het AZC in Heemserveen: de gemeente Hardenberg gaf duidelijk aan dat het AZC daar zou komen en ging in gesprek met de omwonenden. Volgens de heren zorgt die helderheid voor meer rust en is er weinig ruis op de lijn.

Betrek ons bij gemeentelijke besluiten

De heren geven aan dat de Hardenbergse politiek momenteel betrokken is bij de landbouw. Toch hebben ze een advies voor de toekomstige raadsleden. “Neem LTO mee in de besluiten van de gemeente en vraag ons om advies wanneer kennis ontbreekt”, sluiten zij het gesprek af. Stelling voor de politieke partijen Betere samenwerking met LTO-Noord afdeling Vechtdal zorgt voor duidelijke en uitvoerbare landbouwbesluiten. 

D66

Onze gemeente is gebaat bij een sterke duurzame groene agrarische sector. Samen met LTO Noord afd. Vechtdal kunnen we werken aan innovatie, extensivering en het ontwikkelen van toekomstbestendige agrarische bedrijven. De rol van beide partijen moet daarbij duidelijk zijn. De rol van LTO zal gericht zijn op het belang van de agrarische sector, maar voor de gemeente zal het algemeen belang voorop moeten staan. Om deze belangen samen te brengen en duidelijkheid te verschaffen is goede samenwerking onontbeerlijk.  

Doen’22

Wij vinden de samenwerking met LTO al heel plezierig. Het landbouwhoofdstuk in ons verkiezingsprogramma is tot stand gekomen mede door de input van LTO. Wij zijn heel blij met de contacten met hen en hopen dit positieve contact ook na de verkiezingen voort te zetten. Naast het contact met LTO zitten wij ook regelmatig met andere agrariërs om tafel. Ook hebben we recent nog bij twee agrariërs een “Bakkie gedaan”. Deze podcast is via onze website www.doen22.nl te beluisteren. Een gemeente Hardenberg zonder boer is als een barbecue zonder vlees. Als lokale partij omarmen wij onze boeren.

ChristenUnie

Voor de ChristenUnie staat rentmeesterschap centraal: zorg voor boeren, natuur en leefomgeving. Betere samenwerking met LTO Noord afdeling Vechtdal betekent dat beleid niet over, maar mét agrariërs wordt gemaakt. Door vroegtijdig overleg ontstaan duidelijke kaders, realistische termijnen en uitvoerbare regels. Dat geeft zekerheid aan gezinnen op het erf, versterkt de lokale economie en draagt bij aan toekomstbestendige landbouw in balans met water, bodem en biodiversiteit.

Samen Gemeente Hardenberg

Samen Gemeente Hardenberg is van mening dat samenwerking met LTO – Noord afdeling Vechtdal en de gemeente zeker beter kan. In een persoonlijk gesprek met LTO – Noord is het S.G.H. duidelijk geworden dat er nog veel te winnen is in het maaibeleid van de gemeente Hardenberg. LTO – Noord zou graag zien dat het maaisel van de bermen zou worden weggehaald. Gemeente Hardenberg laat dit nu liggen bijvoorbeeld, wat weer zorgt dat het Jacobskruiskruid de kans krijgt om zich opnieuw uit te zaaien. Ook het laten liggen van maaisel in de bermen langs smalle landwegen geeft aan o.a. landbouwers veel problemen bij het passeren omdat er dan een gerede kans is op het wegglijden van de machines.

OpKoers.nu

Zoals bekend draagt OpKoers.nu de agrarische sector een warm hart toe. LTO is dan ook een partij waarmee we regelmatig in gesprek zijn en dat blijven we ook in de toekomst doen. Naast andere belanghebbenden en belangenbehartigers van de verschillende sectoren. Samen zullen we moeten werken aan duidelijkheid en perspectief voor onze boeren. Want alleen met elkaar kunnen we pas echt goed kijken hoe uitvoerbaar de te nemen landbouwbesluiten zijn.

CDA

CDA Hardenberg is blij met LTO Noord, afdeling Vechtdal. De lijnen die we hebben met het LTO zijn kort. Wij vinden het belangrijk om samen te kijken waar we iets voor elkaar kunnen betekenen en om naar elkaar te luisteren naar wat er speelt in het veld. CDA Hardenberg probeert de wensen, opmerkingen en adviezen ter harte te nemen zodat we in gezamenlijkheid tot een goed en breed gedragen agrarisch beleid kunnen komen. Hierbij denken we aan vergunningsverlening maar ook aan verkeersveiligheid. We willen graag samen met de agrarische ondernemers kijken naar de mogelijkheden voor de sector.

Partij Vrij 29

In de gemeente Hardenberg speelt landbouw een grote rol in onze economie én in onze identiteit. Daarom vindt Partij Vrij 29 dat samenwerking met LTO logisch en noodzakelijk is , maar wél op de juiste manier. Wat vindt Partij Vrij 29? 1. Boeren horen aan tafel Besluiten over stikstof, natuur, woningbouw en infrastructuur raken direct onze agrariërs. Ze moeten niet achteraf worden gehoord, maar vooraf worden meegenomen. 2. Beleid moet passen bij onze 29 kernen en ons buitengebied. Geen standaardoplossingen, maar maatwerk voor Hardenberg. 3. LTO Samenwerking mag nooit betekenen dat één organisatie alles bepaalt. Ook dorpsbelangen, inwoners, ondernemers en verenigingen moeten volwaardig meedoen. Conclusie namens Partij Vrij 29: Samenwerking met LTO kan leiden tot betere besluiten, mits het transparant is, lokaal verankerd is en álle belangen worden meegenomen. 

GroenLinks-PvdA

GroenLinks-PvdA wil werken aan een duurzame landbouwsector in balans met natuur, dieren en omgeving is. Daarom willen we het gebruik van (chemische) bestrijdingsmiddelen beperken zo ver wij als gemeente daar de mogelijkheid voor hebben. Uiteraard willen we samen werken met iedereen die zich betrokken voelt. Dat zijn dus boeren, LTO maar bijvoorbeeld ook natuurorganisaties.

Forum voor Democratie

Wij stellen dat in het verleden de LTO te weinig bereikt heeft in het verleden en te veel meebeweegt met de keten (supermarkt, verwerkers) en te weinig het boerenerf centraal stelt. Dit maakt LTO onderdeel van het probleem. Naar onze mening komen zij te weinig op voor de belangen van de boer en de bestendiging van het bedrijf van de individuele boer. Wij willen hieraan toevoegen dat de stikstofproblematiek onvoldoende is gestoeld op wetenschappelijke onderbouwing en van tafel dient te verdwijnen.

VVD

Betere samenwerking met stakeholders zorgt altijd voor betere besluitvorming, ik neem aan dat geen enkele partij tegen een stelling als deze is. En hoewel de meeste besluitvorming plaatsvindt in de Provinciale Staten en in de Tweede Kamer is het ook lokaal van belang om te weten wat belangrijk is, dan kun je als je een landelijke partij bent als de VVD dat meenemen in je gesprekken in Zwolle en Den Haag.

SGP

De SGP benadrukt n.a.v. het gesprek met LTO Noord Vechtdal het belang van duidelijkheid, kennis en tijdige betrokkenheid van de sector. Het convenant over bollenteelt laat zien dat lokale afspraken en goede communicatie werken, zonder dat gemeenten vooruitlopen op landelijke kaders. Ook bij regelgeving en windbeleid is helderheid vooraf nodig om onzekerheid en verdeeldheid te voorkomen. Een vast aanspreekpunt is een goede ontwikkeling. Daarnaast vraagt de SGP aandacht voor veilige infrastructuur met inbreng van praktijkkennis. Een betrouwbare overheid staat naast de agrarische sector.

Bron: Weekblad de Toren